शहराने आराम वाढवण्यासाठी अद्ययावत सुविधांकरिता शंभर नवीन बाहेरील बाक बसवले आहेत.

शहराने आराम वाढवण्यासाठी अद्ययावत सुविधांकरिता शंभर नवीन बाहेरील बाक बसवले आहेत.

अलीकडेच, आमच्या शहराने सार्वजनिक जागांमधील सुविधा सुधारण्यासाठी एक प्रकल्प सुरू केला आहे. १०० नवीन बाहेरील बाकांचा पहिला संच प्रमुख उद्याने, रस्त्यांवरील हिरवीगार मोकळी जागा, बस थांबे आणि व्यावसायिक भागांमध्ये बसवून वापरात आणला गेला आहे. या बाहेरील बाकांच्या रचनेत केवळ स्थानिक सांस्कृतिक घटकांचाच समावेश नाही, तर साहित्याची निवड आणि कार्यात्मक मांडणीमध्ये व्यावहारिकता व आराम यांचाही समतोल साधला आहे. उपयुक्तता आणि सौंदर्य यांचा मेळ साधणारे हे बाकडे आता रस्ते आणि परिसरांचे एक नवीन वैशिष्ट्य बनले आहेत, ज्यामुळे रहिवाशांच्या बाहेरील उपक्रमांच्या आनंदात लक्षणीय वाढ झाली आहे.

नव्याने बसवण्यात आलेले बाहेरील बाक हे आमच्या शहराच्या 'लघु सार्वजनिक कल्याणकारी प्रकल्प' उपक्रमाचा एक महत्त्वाचा घटक आहेत. महानगरपालिका गृहनिर्माण आणि शहरी-ग्रामीण विकास विभागाच्या एका प्रतिनिधीच्या म्हणण्यानुसार, कर्मचाऱ्यांनी क्षेत्रीय संशोधन आणि सार्वजनिक प्रश्नावलींच्या माध्यमातून बाहेरील विश्रांतीच्या सुविधांबाबत जवळपास एक हजार सूचना गोळा केल्या. या सूचनांच्या आधारेच, जास्त वर्दळीच्या आणि विश्रांतीची मोठी गरज असलेल्या ठिकाणी अतिरिक्त बाक बसवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. 'यापूर्वी, उद्यानांना भेट देताना किंवा बसची वाट पाहताना अनेक रहिवाशांना विश्रांतीसाठी योग्य जागा शोधण्यात अडचणी येत होत्या, आणि विशेषतः वृद्ध व्यक्ती व लहान मुलांसोबत आलेल्या पालकांनी बाहेरील बाकांची अत्यंत निकड व्यक्त केली होती,' असे त्या अधिकाऱ्याने सांगितले. सध्याची रचना विविध परिस्थितींमधील वापराच्या गरजांचा काळजीपूर्वक विचार करते. उदाहरणार्थ, उद्यानातील पायवाटांवर प्रत्येक ३०० मीटरवर बाहेरील बाकांचा एक संच ठेवण्यात आला आहे, तर बस थांब्यांवर छत्रीसह असलेले बाक आहेत, ज्यामुळे नागरिक 'त्यांना पाहिजे तेव्हा बसू शकतात.'

डिझाइनच्या दृष्टिकोनातून, हे बाहेरील बाक संपूर्णपणे 'लोक-केंद्रित' तत्त्वज्ञानाचे प्रतीक आहेत. साहित्याच्या बाबतीत, मुख्य रचनेत प्रेशर-ट्रीटेड लाकूड आणि स्टेनलेस स्टील यांचा मिलाफ आहे – पावसात भिजणे आणि सूर्यप्रकाशाचा सामना करण्यासाठी लाकडावर विशेष कार्बनीकरण प्रक्रिया केली जाते, ज्यामुळे त्याला तडे जाणे आणि वाकणे टाळता येते; स्टेनलेस स्टीलच्या फ्रेमवर गंज-प्रतिरोधक लेप असतो, जो दमट परिस्थितीतही गंजण्यास प्रतिकार करतो आणि बाकांचे आयुष्य वाढवतो. काही बाकांमध्ये अतिरिक्त विचारपूर्वक वैशिष्ट्ये समाविष्ट आहेत: उद्यानातील बाकांना वृद्ध वापरकर्त्यांना उठण्यास मदत करण्यासाठी दोन्ही बाजूंना हँडरेल आहेत; व्यावसायिक भागांजवळील बाकांमध्ये सोयीस्कर मोबाईल फोन टॉप-अपसाठी आसनाखाली चार्जिंग पोर्ट आहेत; आणि काही बाकांसोबत लहान कुंड्यांतील रोपे ठेवलेली आहेत, ज्यामुळे बसण्याच्या जागेला अधिक आरामदायक वाटते.

'जेव्हा मी माझ्या नातवाला या पार्कमध्ये आणायचे, तेव्हा दमल्यावर आम्हाला दगडांवर बसावे लागायचे. आता या बाकांमुळे आराम करणे खूप सोपे झाले आहे!' असे ईस्ट सिटी पार्कजवळील स्थानिक रहिवासी आंटी वांग यांनी एका पत्रकाराशी बोलताना सांगितले. त्या नुकत्याच बसवलेल्या बाकावर बसून आपल्या नातवाला शांत करत होत्या. बस थांब्यांवर, श्री ली यांनीही बाहेरील बाकांचे भरभरून कौतुक केले: 'उन्हाळ्यात बसची वाट पाहणे असह्य गरम असायचे. आता, सावलीसाठीच्या छतांमुळे आणि बाहेरील बाकांमुळे, आम्हाला उन्हात उभे राहावे लागत नाही. ही खूप विचारपूर्वक केलेली सोय आहे.'

विश्रांतीच्या मूलभूत गरजा पूर्ण करण्यापलीकडे, हे बाहेरील बाक शहरी संस्कृतीचा प्रसार करणारे 'लहान वाहक' बनले आहेत. ऐतिहासिक सांस्कृतिक जिल्ह्यांजवळील बाकांवर स्थानिक लोककला आणि अभिजात काव्यातील ओळींचे कोरीवकाम असते, तर तंत्रज्ञान क्षेत्रातील बाकांवर तांत्रिक सौंदर्यदृष्टी दर्शवण्यासाठी निळ्या रंगाच्या छटांसह किमान भौमितिक रचना वापरल्या आहेत. 'आम्ही या बाकांकडे केवळ विश्रांतीची साधने म्हणून नव्हे, तर त्यांच्या सभोवतालच्या परिसराशी एकरूप होणारे घटक म्हणून पाहतो, जेणेकरून नागरिक आराम करताना शहराच्या सांस्कृतिक वातावरणाचा अनुभव घेऊ शकतील,' असे डिझाइन टीमच्या एका सदस्याने स्पष्ट केले.

असे वृत्त आहे की, नागरिकांच्या अभिप्रायानुसार शहर प्रशासन या बाकांची रचना आणि कार्यक्षमता सुधारत राहील. या योजनेत वर्षाअखेरपर्यंत अतिरिक्त २०० बाक बसवणे आणि जुन्या बाकांचे नूतनीकरण करणे यांचा समावेश आहे. संबंधित अधिकाऱ्यांनी रहिवाशांना या बाकांची काळजी घेण्याचे आणि या सार्वजनिक सुविधांची एकत्रितपणे देखभाल करण्याचे आवाहन केले आहे, जेणेकरून त्या नागरिकांच्या सेवेत सातत्याने टिकून राहतील आणि शहरातील सार्वजनिक जागा अधिक सौहार्दपूर्ण बनविण्यात योगदान देतील.